Cuccurucucu

Onvergetelijk is de scène ‘Cardinal Mario Assente dance’ uit de televisieserie The New Pope’. Het is avond. De kardinaal met rode muts staat op een van de vele balkons van het Vaticaan wanneer l’Orchestrina weerklinkt van Paolo Conte:

Ride la stella Aldebaran 

Ride e fa ‘to be, to be, to be or not to be’

De heldere ster lacht met de ijdelheid van de mens. De machinaties in het Vaticaan. De kardinaal danst op muziek en tekst. Zijn gezicht vertrekt. Hij gaat er helemaal in op. Tot hij opeens twee ernstig kijkende geestelijken ontwaart even verder op het  balkon. Een van hen draagt een bril met een zware montuur. De kardinaal trekt zijn rok recht en zijn gezicht krijgt weer de ernstige plooi. 

Wat is de Italiaanse cinema groots! Niemand die dit beter aantoont dan Martin Scorsese in My voyage to Italy. Daarin vergelijkt hij de Italiaanse en de Amerikaanse film. Overal waar je komt in Italië zijn de cultuur en de geschiedenis aanwezig. Daarom is de Italiaanse film zo rijk.

Nu we op zoek gaan naar Italië in de Eifel en de Ardennen laten we tijdens het rijden in onze auto Italiaanse muziek weerklinken. Wat houd ik van Franco Battiato! Samen met Pino Daniele en Lucio Battisti behoort hij tot onze favoriete Italiaanse zangers. Wat koesteren wij de cassettes die we van deze zangers bezitten. Vooral het lied Cuccurucucu kan ons bekoren.  We zingen het luidkeels mee: 

‘il mondo è grigio il mondo è blu’

‘Cuccurucucu Paloma… 

Lady madonna

I can try

with a little help from my friends’

Zoals je schreef, Nomade, op de achterkant van de ansichtkaart:

‘e camminando e camminando

stanno cantando, stanno cantando

(Angelo Branduardi)

We zijn voortdurend onderweg. 

Al zingend en dansend.

Madonne delle Rose

O heerlijke bloemenpracht in de Venen! In de ochtenddauw plukte je veldbloemen, wild en teder. Zo schreef je op de achterkant van een ansichtkaart. De bloemen dragen vreemd genoeg de naam van een dier: ooievaarsbek, adderwortel, koekoeksbloem. Maar in het veldboeket dat je samenstelde steken ook margrieten, ereprijs en vergeet-mij-nietjes. De weide rechtover onze kampeerplaats is bezaaid met boterbloemen. Daarin staat de schamele schuilplaats van een klein wit paard. Het paardje beweegt zich langzaam vooruit. Het lijkt zijn levenslust kwijt te zijn geraakt. Misschien voelt het zich oud en eenzaam. 

Die middag trekken we naar Casa Bella Italia in Bütgenbach. Een pizzeria jaren geleden opgericht door Pasquale. Nu baat zijn dochter het restaurant uit. Tegen de wand foto’s van Sophia Loren, La Diva de Napoli. Lorena, zegt de Italiaanse uitbaatster. Haar familie komt uit Calabrië. Het zuiden van Italië. De naam Pasquale doet me denken aan de militante arbeider uit de reeks L’Amica Geniale of Mijn geniale vriendin, gebaseerd op de Napolitaanse romans van de Italiaanse schrijfster Elena Ferrante. We eten pizza met spinazie en scaloppina. In het vertrek ernaast staat een Kachelofen met groen gekleurde tegels. We wandelen door het dorp. Het interieur van de parochiekerk is verfraaid met prachtige glasramen. De kerkschatten. De oudst bewaarde kazuifel. Versierd met het lam waarvan het bloed wordt opgevangen in een kelk. Volgens de overlevering door de burchtvrouw bestikt met mensenhaar. Ontroerende schilderijen van de Madonna met Kind. 

En dan, helemaal bescheiden een klein wit beeld: Madonna delle Rose. In haar handen en op haar voeten een rozenrode roos. Hier wellicht neergeplaatst door de kleine Italiaanse gemeenschap uit de streek. Meegereisd uit Italië. Het land waar de Madonna, het beeld van de Moeder, zo diep wordt geëerd. 

Slotlied van Selda Baǧcan op de Gentse Feesten

Yaz gazeteci yaz (Selda Baǧcan)

Schrijf journalisten, schrijf

In godsnaam journalisten kom naar ons dorp en schrijf over onze situatie
Schrijf niet over de vingers met nagellak die je ziet in de stad
Schrijf over de handen met eelt in onze dorpen
Schrijf journalisten, schrijf

Schrijf niet over de bankiers, de mannen met geld
Loop niet in hun val
Schrijf niet over het asfalt in de steden
Schrijf over de paden in ons dorp en hoe de ezels er niet doorkomen

Schrijf niet over de verstikkende taal van de roem
Schrijf niet over de rozen in je tuin
Schrijf niet over de jonge handen die hebben gedood op plaatsen waar het recht niet heerst
Schrijf over zij die in het oosten sterven zonder dokter
Schrijf journalisten, schrijf

(vertaling Johan De Vos)

Lied van Selda Baǧcan, de Ster van de Oriënt, de Turkse Maria Farantouri

Öyle bir yerdeyim ki
Bir yanım mavi yosun dalgalanır sularda

Dostum dostum güzel dostum

Bu ne beter çizgidir bu

Bu ne çıldırtan denge

Yaprak döker bir yanımız
Bir yanımız bahar bahçe

Op welke plaats bevind ik mij

Blauwe mossen golven in het water

Kameraad, o mooie kameraad

Wat is dit voor een slechte lijn

Welk krankzinnig systeem is dit

Bladeren vallen naar beneden

In de tuin is het lente

(vertaling Johan De Vos)

Zomerverhalen

O weldaad van de regen
Door donkere luchten
Aangekondigd
En geroffel van tribale drums

Zachte regen
Je voert me mee
Naar mijn kindertijd
Treurig kijkend
Door het raam

Weldaad voor de geest
Die mijn ziel reinigt
O heerlijke, van licht
Zwangere zomerregen

Zwitsers intermezzo (slot)

De berghelling
Bezaaid met duizend bloemen
In bonte kleuren

Daaronder de zachte
Rimpeling van het bergmeer
Erboven de blauwe gletsjerwand

O wisselend lot van de mens
Hoe gelijk je op
Het bergmeer
Onder aan de gletsjerwand

Zwitsers intermezzo

Steenbok

Hoe de steenbok
Zijn geringde hoorns
Achterover werpt
Tot de sprong bereid

De kop naar voren
Tegen de tralies beukt
In twee drie sprongen
Boven op de rots

De jongen schijnbaar
Achteloos

Kracht
Van de natuur
En louter zijn